Hava Durumu
°C
117.741,100
-0.5553 %
6,856
-0.1136 %
7,824
-0.0281 %
399,333
-0.017 %
Dünden bugüne değişen tabelacılık

Dünden bugüne değişen tabelacılık

Dünya değişti ve tabelacılık da zaman içinde değişerek çeşitlendi. Eskinin el işi kalitesi, şimdinin seri üretimine yenik düştü.

ASLI DİDARİ [email protected]

Tabelacılık mesleği, sadece bir adres tamamlayıcılığı değil aslında bir kimliğin son noktasının konulmasıdır.

TÜRKİYE’DE TİCARET GELİŞİNCE TABELACILIĞA İHTİYAÇ ARTTI
İngiltere’de 19’uncu yüzyılda yaşanan Sanayi Devrimi sonrası etkilenen tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de ticaretin gelişmesi ile bir ihtiyaç olarak ortaya çıkan ve teknolojinin gelişmesi ile boyut değiştiren bir meslek tabelacılık.

TÜRKİYE’DE TİCARET GELİŞİNCE TABELACILIĞA İHTİYAÇ DA ARTTI

İngiltere’de 19’uncu yüzyılda yaşanan Sanayi Devrimi sonrası etkilenen tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de ticaretin gelişmesi ile bir ihtiyaç olarak ortaya çıkan ve teknolojinin gelişmesiyle boyut değiştiren bir meslek "tabelacılık".

TÜRKÇE’NİN DOĞRU KULLANILMASINA KATKISI VAR
Şehrin dış mekanlarını kullandıklarından tarihi dokuyu korumak için kendi kurallarını geliştiren, Türkçe’nin doğru kullanımına katkı sağlamış bir branş.

TÜRKÇE’NİN DOĞRU KULLANILMASINA KATKISI VAR

Tablacılık, şehrin dış mekanlarını kullandığından, tarihi dokuyu korumak için kendi kurallarını geliştiren, Türkçe’nin doğru kullanımına da katkı sağlayan bir branş olarak öne çıkıyor.

Mesleği anlamak için nasıl yapılır, nerelerde daha çok icra edilir, çalışma koşulları nedir, İstanbul’a nasıl bakarlar, duayenleri kimlerdir, ilk çıkış noktasında hangi ünlü simaların ilk göz ağrısı olmuştur sorularının cevaplarını bulmak gerekir.

Mesleği anlamak için nasıl yapılır, nerelerde daha çok icra edilir, çalışma koşulları nelerdir, yaşadığı şehre nasıl bakar, duayenleri kimlerdir, ilk çıkış noktasında hangi ünlü simaların ilk göz ağrısı olmuştur gibi sorularının cevaplarını bulmak gerekir.

TABELANIN OLMADIĞI DÖNEMLER ÇOK KARALIK
Tabelaların olmadığı dönemde insanların gidecekleri yeri bulması veya satıcıların ne iş yaptıklarının bilinmesi ya da tekrar aynı yere geldiğinde kimden alışveriş yaptığının karıştırılması gibi güçlükler yaşanmış olabilir.

TABELANIN OLMADIĞI DÖNEMLER ÇOK KARANLIK

Tabelaların olmadığı dönemde insanların, gidecekleri yeri bulması güçtü. Satıcıların ne iş yaptıkları bilinmiyordu. Ya da insan tekrar aynı yere geldiğinde kimden alışveriş yaptığını karıştırabiliyordu.

SANAYİ DEVRİMİ TABELACILIĞIN FİTİLİNİ YAKTI
İngiltere’de 19’uncu yüzyılda başlayan sanayileşmenin bir getirisidir bu meslek. 2000’li yılların başına kadar fırça, tabela askısı, spatula ve altın varak gibi malzemeler kullanılarak elle tabelacılık yaparlar bitti.

SANAYİ DEVRİMİ TABELACILIĞIN FİTİLİNİ ATEŞLEDİ

İngiltere’de 19’uncu yüzyılda başlayan sanayileşmenin bir getirisi bu meslek, 2000’li yılların başına kadar fırça, tabela askısı, spatula ve altın varak gibi malzemeler kullanılarak yapılan elle tabelacılık yöntemleri bitti.

ESKİ TABELALAR ESKİ DİSİPLİNLER
İlk tabelalar tek tük, belki sıradandı. Belki de çok özenilmişti bu çalışmalar oluşturulurken. Ancak teknolojinin izin verdiği oranda verimli olmuşlardı. Ve tabelaların kapladığı alan bugün ile mukayese edildiğinde küçüktü. Çünkü objenin bir pazarlama unsuru olması değil, işaret edici özelliği daha çok önemseniyordu.

ESKİ TABELALAR ESKİ DİSİPLİNLER

İlk tabelalar tek tük, belki sıradandı. Belki de çok özenilmişti, bu çalışmalar oluşturulurken. Ancak o zamanın şartlarında teknolojinin izin verdiği oranda verimli olabilmişlerdi. Ve tabelaların kapladığı alan bugün ile mukayese edildiğinde çok daha küçüktü. Çünkü objenin bir pazarlama unsuru olması değil işaret edici özelliği çok daha fazla öne çıkıyordu.

SONRA RESSAMLAR DEVREYE GİRDİ
Tabelacılık zamanla bu ilkel halinden ressamların ille yaptıkları birer sanat eserine dönüştü. Bakıldığında yerinden fırmayacakmışcasına canlı görsellerin her biri, bir tabelacının gururu gibiydi.

SONRA RESSAMLAR DEVREYE GİRDİ

Tabelacılık zamanla bu ilkel halinden ressamların elle yaptıkları birer sanat eserine dönüştü. Bakıldığında yerinden fırlayacakmışcasına canlı görsellerin yer aldığı bu çalışmaların her biri, onu ortaya çıkartan tabelacının gururu gibiydi.

TABELACILIK BİR SANATTI
Teknolojinin bu kadar ileri olmadığı yıllarda tabelacılık, elde yapıldığı için aynı zamanda bir sanattı da.

TABELACILIK BİR SANATTI

Teknolojinin bu kadar ileri olmadığı yıllarda tabelacılık, elde yapıldığı için aynı zamanda bir sanat dalı sayılırdı.

SAYISIZ KALFA VE ÇIRAK YETİŞTİ

Tabelacılık bugün çok az kişinin uğraştığı bir meslekken, geçmişte büyük kitlelerin yaptığı ve hatta eğitmek amacı ile yanlarında çırakların yetiştiği bir branştı.BABIALİ’DEN YÜKSEK KALDIRIMA
Tabelacılık mesleğini icra edenler önceleri İstanbul Babıali dediğimiz şimdiki Cağaloğlu-Nuriosmaniye’de toplanmışken, şimdi de Beyoğlu ve Karaköy arasındaki Yüksek Kaldırım Sokağı’nda daha çok bulunuyorlar.

BABIALİ’DEN YÜKSEK KALDIRIM'A

Tabelacılık mesleğini icra edenler önceleri İstanbul'da Babıali olarak andığımız şimdiki Cağaloğlu-Nuriosmaniye’de toplanmışken, şimdi ise Beyoğlu ve Karaköy arasındaki Yüksek Kaldırım Sokağı’nda sayıca daha çok bulunuyorlar.

KAPALIÇARŞI’DA DÜKKAN İSİMLERİ AYNI
Aynı çarşı içindeki tabelaların görüntü kirliliğe neden olmaması için bir örnek olması titizliği her zaman dikkatimi çekmiştir. Kapalıçarşı’da eskiden yapıldığı gibi mesela. O tabelalar halen gözüme çok hoş görünürler. Estetiklerdir ve de aynı zamanda da fonksiyonel.

KAPALIÇARŞI’DA DÜKKAN İSİMLERİ AYNI

Aynı çarşı içindeki tabelaların görüntü kirliliğe neden olmaması için bir örnek olması titizliği her zaman dikkatimi çekmiştir. Aynı Kapalıçarşı’da eskiden yapıldığında olduğu gibi mesela. Günümüze kadar gelen o tabelalar halen gözüme çok hoş görünürler. Estetiklerdir ve de aynı zamanda da fonksiyonel.

TAKSİM’DEKİ DÖNERCİLERİN TABELALARI BİR ÖRNEK OLMUŞTU
Bir ara Taksim meydandaki dönercilerin tabelalarının çevre düzenlemesi açısından tek tip yapılması haber olmuştu basında.

TAKSİM’DEKİ DÖNERCİLERİN TABELALARI BİR ÖRNEK

Aynı alanda tek tip geleneğinin günümüze yansıyan örneklerinden, bir ara Taksim meydandaki dönercilerin tabelalarının çevre düzenlemesi açısından tek tip yapılması haber olmuştu basında. Tabii bu ilçe belediyesinin ve meslek odalarının iş birliği ile gelişmişti.

TABELA KİRLİLİĞİ

Zamanla tabelaların artarak çoğalması ve nerede ise üst üste asılarak bir kirliliğe neden olması konusu da günümüzde duyarlılık gösterdiğimiz konulardan birisi oldu.

 

TARİHE ESERE ASILAN TABELALAR, TEZ TOPLATILA
Hele tarihi eserlerin üzerine tabela çakılması konusu var ki önemle takip edilmesi gerekli bir konudur bu.

TARİHE ESERE ASILAN TABELALAR, TEZ TOPLATILA

Hele tarihi eserlerin üzerine tabela çakılması konusu var ki önemle takip edilmesi gerekli bir konudur bu.

TABELACILIK KÜLTÜRLÜ OLMAYI GEREKTİRİR
Ama şunu söyleyebiliriz ki tabelacılık aslında bir kültür mesleğidir. Bir kere meslek erbabı olabilmek için Türkçeye çok iyi hakim olmak gerekir. Bu mesleği icra etmek için ticari etik duygusunun, estetik kaygısının gelişmiş olmasının da önemi büyüktür.

TABELACILIK KÜLTÜRLÜ OLMAYI GEREKTİRİR

Ama şunu söyleyebiliriz ki tabelacılık aslında bir kültür mesleğidir. Bir kere meslek erbabı olabilmek için Türkçeye çok iyi hakim olmak gerekir. Bu mesleği icra etmek için ticari etik duygusunun, estetik kaygısının gelişmiş olmasının da önemi büyüktür.

Tabela yaptırmak isteyenlerin talebindeki hata iyi bir tabelacının gözünden kaçmaz.

HATAYA YER YOK

Tabela yaptırmak isteyenlerin talebindeki hata, iyi bir tabelacının gözünden asla kaçmaz.

TEKNİK BİLGİ DE ÜZERİNE EKLENİNCE
İyi bir tabelacı tabelayı yapacağı yüzeyi, malzemeyi, renk bilgisini, her türlü zemine takılma şeklini iyi bilir. Fırçayı kullanmayı, zor hava şartlarında kolayca çalışmayı da.

TEKNİK BİLGİ DE ÜZERİNE EKLENİNCE

İyi bir tabelacı tabelayı yapacağı yüzeyi, malzemeyi, renk bilgisini, her türlü zemine takılma şeklini iyi bilir. Fırçayı kullanmayı, zor hava şartlarında zorlanmadan çalışmayı da.

Aynı zamanda asılacak tabelanın dış hava şartlarından olumsuz etkilenerek bir gün düşmemesi ve herhangi bir kazaya neden olmaması için montaj bilgisine de sahiptir.

MONTAJ BİLGİSİ HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR

Aynı zamanda asılacak tabelanın dış hava şartlarından olumsuz etkilenerek bir gün düşmemesi ve herhangi bir kazaya neden olmaması için montaj bilgisine de sahiptir.

ÜNLÜ TABELACILAR
Hem bu mesleği birçok ünlü ilk işi olarak uzun yıllar sürdürmüştür. Sinemacı Serdar Gökhan ve Ayhan Işık bu isimlerden.

ÜNLÜ TABELACILAR

Hem bu mesleği birçok ünlü ilk işi olarak uzun yıllar sürdürmüştür. Sinemacı Serdar Gökhan ve Ayhan Işık, işte bu isimlerden.

Serdar Gökhan önce çizgi roman ressamlığı yaparak başladığı mesleğinde 3 yıl da tabela ressamlığı yaparak sürdürdü. Serdar Gökhan, mesleği yaparken 1960’larda teknolojinin yetersiz olduğunu ve her şeyin elle yapıldığını anlatıyor, bir röportajında.

SERDAR GÖKHAN TABELA RESSAMLIĞI YAPTI

Serdar Gökhan, önce çizgi roman ressamlığı yaparak başladığı mesleğinde 3 yıl da tabela ressamlığı yaparak sürdürdü. Serdar Gökhan, bir röportajında, mesleği icra ederken 1960’larda teknolojinin yetersiz olduğunu ve her şeyin elle yapıldığını anlatıyor.

Hazırladıkları tahta çerçevelere, “Yarım milimetre kalınlığındaki saç plakalar çakar, üzerini fırça ile sürdüğümüz yağlı boya ile kaplardık.” diyor. Sonra da rengarenk boyalarla boyayıp, yazdıklarını ve amacına uygun resimler yaptığını anlatıyor.

BİR ZAMANLAR TABELA TEKNİĞİ

Gökhan bu röportajda, hazırladıkları tahta çerçevelerin üzeri için “Yarım milimetre kalınlığındaki saç plakalar çakar, üzerini fırça ile sürdüğümüz yağlı boya ile kaplardık.” diyerek zamanın tekniğini aktarıyor. Sonra da bu yüzeyi rengarenk boyalarla boyayıp, yazdıklarını ve amacına uygun resimler yaptığını anlatıyor.

DOKTOR VE AVUKAT TABELALARI ALTIN YA DA VARAKLA
Doktor ve avukat tabelaları o dönemde camdan yapılırdı. Belli ölçülerde kesilen cama arka tarafından ters olarak doktor veya avukat isimleri dişi olarak yazılır, sonra da bu harf boşluklarını altın varakla doldurarak tabela ortaya çıkartılmış olurdu.

DOKTOR VE AVUKAT TABELALARI ALTIN YA DA VARAKLA

Doktor ve avukat tabelaları o dönemde camdan yapılırdı. Belli ölçülerde kesilen cama arka tarafından ters olarak doktor veya avukat isimleri dişi olarak yazılır, sonra da bu harf boşluklarını altın varakla doldurarak tabela ortaya çıkartılmış olurdu.

VAPUR İSİ BOYASI
Şövale tabelacılığında eskiden boyayı da tabelacı ustaları kendileri üretirdi. Bunun için vapur isi denilen siyah toz boya hazırlanıp kullanılırdı. Vapur isini de boyacılar satardı.

VAPUR İSİ BOYASI

Şövale tabelacılığında eskiden boyayı da tabelacı ustaları kendileri üretirdi. Bunun için "vapur isi" denilen siyah toz boya hazırlanıp, kullanılırdı. Bu sözü edilen vapur isini de boyacılar satardı.

ALTIN VARAĞIN HESABI VAR
Altın varak yurt dışından getirildi. 22 ayar altındır ve mikronun 3/1000 kalınlığındadır. 8×8 cm. ebadında folyo olup pelur kağıt yapraklar arasında defterler halinde satışa sunulur. Tabelacılar bu defterlere “tefe” derler. Bir adet tefedeki 12 folyonun ağırlığı ancak bir gram altına denk gelirdi.

ALTIN VARAĞIN HESABI VAR

Altın varak, yurt dışından getirildi. 22 ayar altın ve mikronun 3/1000 kalınlığında. 8×8 santimetre ebadında folyo şeklinde ve pelur kağıt yapraklar arasında defterler halinde satışa sunulur. Tabelacılar bu defterlere “tefe” derler. Bir adet tefedeki 12 folyonun ağırlığı ancak 1 gram altına denk gelir.

SERİGRAFİ TABELALAR
Tabelacılar fırça tabelacılığı yanında serigrafi işine de başladılar. Serigrafi çoklu işler için ideal bir baskı tekniğidir. Elbette elli tane tabelanın fırça ile yazımıyla bu teknikteki basım kıyaslanamazdı.

SERİGRAFİ TABELALAR

Tabelacılar, zamanla fırça tabelacılığı yanında serigrafi işine de başladılar. Serigrafi çoklu işler için ideal bir baskı tekniği olarak bu mesleğin çalışma alanını genişletti. Tabii ki ne kadar çok seçenek ve kolaylık sunsa da fırça ile yazımıyla bu teknikteki basım birbiriyle kıyaslanamazdı.

Her şeyin elle yapılmasının insana onur veren bir emeği ve mutluluğu var.

EL EMEĞİNİN YERİ BAŞKA

Çünkü tabelacılar için hâlâ o dönemlerde her şeyin el emeğiyle yapılmasının insana onur veren bir tarafı ve mutluluğu vardı.

MESLEKİ TEMSİL
Tabelacılık yapanların şahıs sahibi olanları meslek kuruluşu olarak bulundukları ilin ticaret odalarına bağlı oldukları gibi aynı zamanda TESK’e bağlı esnaf ve sanatkarlar odalarınca da temsil ediliyorlar. İstanbul’daki muhatabı da İstanbul Reklamcılar Esnaf Odası (İREO). Bu odaya sadece tabelacılar değil, plaketçiler, ressamlar, grafikerler ve reklam ajansı sahipleri de üye.

MESLEKİ TEMSİL

Tabelacılık yapanların şahıs sahibi olanları, meslek kuruluşu olarak bulundukları ilin ticaret odalarına bağlı oldukları gibi aynı zamanda Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu'na (TESK) bağlı esnaf ve sanatkarlar odalarınca da temsil ediliyorlar. İstanbul’daki muhatabı da İstanbul Reklamcılar Esnaf Odası (İREO). Bu odaya sadece tabelacılar değil, plaketçiler, ressamlar, grafikerler ve reklam ajansı sahipleri de üye.

Bir zamanlar yönetim kurulu üyesi olarak hizmet ettiğim bu odanın merhum başkanını anar ve birlikte çalışmaktan zevk aldığım yönetim kurulu üyesi arkadaşlarımı sevgi ile yad ederek yeni yöneticilerinin güzel etkinlikler içinde ilerlemelerini dilerim.

Bir zamanlar yönetim kurulu üyesi olarak hizmet verdiğim bu odanın merhum başkanını anar ve birlikte çalışmaktan zevk aldığım yönetim kurulu üyesi arkadaşlarımı sevgi ile yad ederek, yeni yöneticilerinin verimli etkinlikler içinde ilerlemelerini dilerim.

BİR GÜN İSTANBUL TABELALARININ HEPSİ YENİLENDİ
İstanbul’un sokak isimleri bir zamanlar farklıydı. Sonra hepsini aynı standartta birleştirmek için yeni tabelalar yapılarak asıldı. Bu kentte önemli bir rüzgar esmesini sağladı. Tabii bu uygulamayı yapan firmalar, seri üretim yapabilen ve daha modern makinalara sahip bir işletmelerdi.

BİR GÜN İSTANBUL SOKAK TABELALARININ HEPSİ YENİLENDİ

İstanbul’un sokak isimleri bir zamanlar farklıydı. Sonra hepsini aynı standartta birleştirmek için yeni tabelalar yapılarak, sokak başlarına asıldı. Önemli bir girişim olarak taktir toplayan hareket, bu kentte kreatif bir rüzgar esmesini sağladı. Tabii bu uygulamayı yapan firmalar, seri üretim yapabilen ve daha modern makinalara sahip büyük işletmelerdi.

Tabelacılar artık günümüzde küçük atölyelerde faaliyetlerini sürdürdükleri ilgili açık hava reklamlarının da üretildiği büyük tesislerden de hizmet verebiliyorlar.

Tabelacılar artık günümüzde küçük atölyelerde faaliyetlerini sürdürdükleri gibi açık gibi hava reklamlarının da üretildiği büyük tesislerden de hizmet verebiliyorlar.

TABELACILIK ÇEŞİTLERİ ÇAĞA AYAK UYDURDU
Eskiden sadece dükkanların ve sokakların tabelalarını biliyorken, şimdi çeşitlere dijital tabela, adres bilgi levhaları, mağaza tabelaları, vinil baskı, yönlendirme levhaları, iç ve dış mekanda mağaza tabelaları, cephe panoları, kapı numara levhası, akrilik ürünler, fuar standları, konsept ürün üretimi, duvar tipi sokak tabelası, direk tipi sokak tabelası, totem tabela, cephe ve çatı tabelası, neon çubuklarla yapılan neon tabela, krom kutu harfler, yapılan ışıklı kutu harf tabela, ışıklı, ışıksız, kutu harf, araç kaplama, paslanmaz harf, yönlendirmeler, sac tabela, pleksi tabela, folyo uygulama, köpük uygulama ve ledler eklendi.

(Tabelalar çağa ayak uydururken, eski dikkat gözden kaçtı ve zaman zaman böyle hece bölünmeleri yaşandı.)

TABELACILIK ÇEŞİTLERİ ÇAĞA AYAK UYDURDU

Eskiden sadece dükkanların ve sokakların tabelalarını biliniyorken, şimdi çeşitlere dijital tabela, adres bilgi levhaları, vinil baskı, yönlendirme levhaları, iç ve dış mekanda mağaza tabelaları, cephe panoları, kapı numara levhası, akrilik ürünler, fuar standları, konsept ürün üretimi, duvar tipi sokak tabelası, direk tipi sokak tabelası, totem tabela, cephe ve çatı tabelası, neon çubuklarla yapılan neon tabela, krom kutu harfler, yapılan ışıklı kutu harf tabela, ışıklı, ışıksız, araç kaplama, paslanmaz harf, yönlendirmeler, sac tabela, pleksi tabela, folyo uygulama, köpük uygulama ve ledler eklendi.

UYGULAMALAR ÇOĞALDI
Bu geçen zaman içerisinde teknolojik gelişmeleri eş zamanlı olarak firmaların taşıma stratejileri, profesyonel ekipleri, bilgi ve tecrübeleri, kurumsal yapıları zenginleşti.

UYGULAMALAR ÇOĞALDI

Bu geçen zaman içerisinde teknolojik gelişmelere eş zamanlı olarak firmaların taşıma stratejileri, profesyonel ekipleri, bilgi ve tecrübeleri, kurumsal yapıları oldukça zenginleşti.

İYİ TABELA SATTIRIR
Anlatımımızı pazarlama bir bütündür. Her aşamasının önemi vardır. Tabelası da bu zincirde yerini alır, diyerek sonlandıralım.

İYİ TABELA SATTIRIR

Tabela konusu yakın tarihin içinde, çokça işlenmemiş bir alan. Aslında çokça hikaye barındıran bir iş kolu. Kısa zamanda büyük değişim gösteren ve toplumu direk etkileyen bir branş. Pazarlamaya katkısı büyük.

Bu nedenle anlatımımızı "Pazarlama bir bütündür, her aşamasının önemi vardır, tabela da bu zincirdeki yerini alır." diyerek sonlandıralım.